Nazwa „miód” może być używana tylko do oznakowania złocistego środka spożywczego wytwarzanego przez jeden gatunek spośród wszystkich pszczół – Apis Mellifera tj. Pszczoła Miodna. Do wyprodukowania 1 kg miodu, pszczoły muszą odwiedzić około 4 miliony roślin. Jeden owad w ciągu swojego życia produkuje mniej więcej jedną łyżeczkę miodu. Jedna rodzina pszczela wytwarza w ciągu roku 100 do 150kg miodu. Większość z tego, bo ok. 90kg, pszczoły zużywają na własne potrzeby. Nadwyżkę pobiera pszczelarz.
W zależności od pory roku, panującej pogody i warunków meteorologicznych (kalendarz fenologiczny) w danym okresie kwitną różne kwiaty, krzewy oraz drzewa. Dzięki temu miody zebrane kilka razy w roku różnią się od siebie konsystencją, barwą, zapachem i smakiem.
Miody mogą pochodzić z nektaru kwiatów lub ze spadzi. Te pierwsze najczęściej zawierają nektar wielu rodzajów kwiatów z niewielką domieszką pyłku kwiatowego – mówimy wtedy o miodzie wielokwiatowym. Jeśli zawartość nektaru i przyprószenie pyłkiem wskazują na przeważającą zawartość konkretnej rośliny, mamy wtedy do czynienia z miodem odmianowym. W Polsce są to najczęściej: miód rzepakowy, lipowy, akacjowy, gryczany, faceliowy, nawłociowy.
Miód spadziowy powstaje natomiast ze słodkiej substancji pokrywającej igły lub liście drzew. Jest ona zlizywana przez pszczoły, a następnie przenoszona do ula. Wydzielina to to efekt pasożytujących na liściach/igłach tych drzew owadów, zmieszanych z sokiem roślinnym. Czasami miód może być również naktarowo-spadziowy. Powstaje on gdy pszczoły jednocześnie zbierają nektar kwiatów jak i spadź z liści. Najczęściej mamy do czynienia z takim zjawiskiem w przypadku miodu lipowego.
Po zebraniu nektaru lub spadzi, pszczoły transportują „półprodukt” do ula. Tam w woskowych plastrach zostaje poddany dalszej obróbce. Dzięki enzymom trawiennym pszczoły, pod wpływem kwasu mrówkowego oraz parowania, nektar ten powoli staje się miodem. Cukry złożone zostają rozłożone na cukry proste – glukozę oraz fruktozę. Przewaga fruktozy w miodzie powoduje, że wolniej się krystalizuje. Miody o dużej zawartości glukozy krystalizują się szybciej – np. miód rzepakowy.